Velayet kararlarında mahkemenin baktığı yer, anne ya da babanın değil çocuğun yararıdır. Çocuğun yaşı, okulu, alışkanlıkları, ebeveynlerle bağı ve yeterli olgunluktaysa kendi görüşü değerlendirilir; gerektiğinde sosyal inceleme raporu alınır.
Velayeti almayan ebeveynle çocuk arasındaki kişisel ilişki de en az velayet kadar önemlidir. Bayramlar, yaz tatili, doğum günleri ve okul dönemi için açık ve uygulanabilir bir takvim, ileride çıkabilecek pek çok gerilimi önler.
Kapsam
- Boşanma davasında velayet talebi
- Velayetin değiştirilmesi davaları
- Kişisel ilişki (görüş) düzeninin kurulması ve değiştirilmesi
- İştirak nafakası
- Yurt dışına çıkış ve yerleşim yeri değişikliği uyuşmazlıkları
Süreç, genel hatlarıyla
- 1
Çocuğun düzeninin anlatılması
Çocuğun günlük hayatı, okulu, sağlığı ve iki ebeveynle ilişkisi konuşulur.
1 görüşme
- 2
Talebin belirlenmesi
Velayet, kişisel ilişki takvimi ve iştirak nafakası talepleri somutlaştırılır.
1–2 hafta
- 3
Sosyal inceleme
Mahkeme, psikolog, pedagog ya da sosyal çalışmacı aracılığıyla ev ziyareti ve görüşmeler yaptırabilir; çocuk yeterli olgunluktaysa görüşü alınır.
Birkaç hafta – birkaç ay
- 4
Karar
Mahkeme, çocuğun üstün yararını gözeterek velayet ve kişisel ilişki düzenini belirler.
Dosyaya göre değişir
Genellikle gereken belgeler
- Nüfus kayıt örneği
- Çocuğun okul kayıt belgesi
- Varsa sağlık raporları
- Gelir belgeleri (iştirak nafakası için)
Sık sorulanlar
Çocuğun görüşü alınır mı?
Yeterli olgunluğa ulaşmış çocuğun görüşü, genellikle bir psikolog ya da pedagog eşliğinde ve onu yormayacak bir ortamda alınır. Görüş tek başına belirleyici değildir; çocuğun üstün yararıyla birlikte değerlendirilir.
Velayet kararı sonradan değişebilir mi?
Evet. Koşulların önemli ölçüde değişmesi hâlinde velayetin değiştirilmesi istenebilir.
Ortak velayet mümkün mü?
Uygulamada ortak velayet kararları verilebilmektedir; her dosyada ebeveynlerin iş birliği ve çocuğun yararı ayrıca değerlendirilir.
İlgili mevzuat: Türk Medeni Kanunu m. 182, 183, 323–326, 335 vd.; Çocuk Haklarına Dair Sözleşme m. 12.
Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır, hukuki danışmanlık yerine geçmez.